Τώρα λοιπόν που ανοίγει και ο καιρός, είναι η κατάλληλη στιγμή να ασχοληθούμε με την αγορά ποδηλάτου. Θα προσπαθήσουμε να σας βοηθήσουμε δίνοντάς σας κάποιες συμβουλές για το πρώτο σας ποδήλατο. Ξεκινήσαμε να χαζεύουμε ηλεκτρονικές και μη βιτρίνες και… πελαγώσαμε. Ποδήλατα πόλης, βουνού, δρόμου, αγωνιστικά, αναδιπλούμενα, με ταχύτητες και χωρίς, γυναικεία και ανδρικά, ο κατάλογος των διαφορετικών ειδών δεν έχει τέλος.

Η επιλογή έχει τρία βασικά κριτήρια: τύπος, μοντέλο και μέγεθος. Η βασική συμβουλή για κάποιον που ψάχνει το πρώτο του ποδήλατο είναι να αποφασίσει ποια θα είναι η χρήση του ποδηλάτου, ώστε να επιλέξει σωστά τον τύπο που του ταιριάζει. Άλλο είναι το ποδήλατο για μετακίνηση, άλλο για βόλτα, άλλο για άσκηση κ.λπ. Φυσικά με ένα ποδήλατο μπορείς να τα κάνεις όλα, αλλά, αν έχεις αποφασίσει για την κύρια χρήση του, είναι πιο πιθανό να επιλέξεις σωστά τον τύπο του και τις απαραίτητες προδιαγραφές εξοπλισμού του. Για παράδειγμα, για μεγάλες αποστάσεις χρειάζεσαι λεπτή ρόδα, η οποία όμως δεν αντέχει και πολλές λακκούβες… Για άνεση χρειάζεσαι εμπρόσθια ανάρτηση, που όμως θα σε κουράσει στις μεγάλες αποστάσεις. Αφού αποφασίσουμε λοιπόν τον τύπο και βρούμε και το μέγεθος που μας ταιριάζει, θα πρέπει να διαλέξουμε από τι στοιχεία θα αποτελείται το νέο μας ποδήλατο. Για να δούμε τα βασικά.
Σκελετός ποδηλάτου & υλικό κατασκευής
Τα ποδήλατα δρόμου κατασκευάζονται από ένα ή από το μίγμα των παρακάτω τεσσάρων υλικών: ατσάλι, αλουμίνιο, τιτάνιο και νήματα άνθρακα.
Πρώτα απ’ όλα είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ότι τα καλά ποδήλατα είναι κατασκευασμένα από όλα τα παραπάνω υλικά. Επίσης δύο ποδήλατα τα οποία είναι φτιαγμένα από τα ίδια ακριβώς υλικά μπορεί να έχουν δύο εντελώς διαφορετικές συμπεριφορές κατά την οδήγησή τους εξαιτίας της γεωμετρίας, του «δεσίματος», του σχήματος των σωλήνων και της διαφορετικής επεξεργασίας αυτών, όπως για παράδειγμα την ενίσχυσή τους με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Γι’ αυτόν το λόγο άλλωστε είναι σημαντικό να δοκιμάζετε πρώτα το ποδήλατο που σκέφτεστε να αγοράσετε.
Μια χρήσιμη συμβουλή όσον αφορά τον έλεγχο του σκελετού είναι η εξής: Κοιτάξτε για ένα αυτοκόλλητο στον κάθετο σωλήνα του ποδηλάτου προς το πάνω, κοντά στη σέλα, ή προς τα κάτω, κοντά στους δίσκους. Πολλές φορές οι κατασκευαστές χρησιμοποιούν τέτοια αυτοκόλλητα για να εξηγούν τη μάρκα και το υλικό από το οποίο κατασκευάστηκε ο σκελετός.

Α) Ατσάλι
Το πιο παραδοσιακό υλικό για την κατασκευή ποδηλατικών σκελετών εδώ και 100 περίπου χρόνια είναι το ατσάλι. Πολλοί τύποι ατσάλινων σκελετών είναι σήμερα διαθέσιμοι στην αγορά. Το ατσάλι έχει πολύ καλή συμπεριφορά στο δρόμο, είναι ανθεκτικό, επισκευάζεται εύκολα και είναι οικονομικό. Από την άλλη είναι ευαίσθητο στη σκουριά αν δεν προσεχθεί (συνήθως όταν φύγει το χρώμα που το προστατεύει από αυτή).
Ποδήλατα αρχαρίων με ατσάλινο σκελετό είναι συνήθως λιγότερο εκλεπτυσμένα από αυτά που προτιμούν και χρησιμοποιούν οι πιο προχωρημένοι ποδηλάτες. Συνεπώς είναι και πιο φτηνά. Η οικονομικότερη όμως λύση που προσφέρουν οι συγκεκριμένοι ατσάλινοι σκελετοί δίνουν τη δυνατότητα για την αγορά ενός καλύτερου σετ ανταλλακτικών, που μπορούν να συνδυαστούν με έναν χαμηλής ποιότητας ατσάλινο σκελετό. Υψηλότερης ποιότητας ατσάλινοι σκελετοί ενσωματώνουν πολύ καλό σχεδιασμό, υψηλών προδιαγραφών «δεσίματα» και πολύ καλύτερα κράματα στους σωλήνες. Σκελετοί φτιαγμένοι από αυτά τα υλικά είναι γνωστοί για την καλή ανταπόκριση και την άνεσή τους κατά την οδήγηση.
Β) Αλουμίνιο
Το αλουμίνιο χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην κατασκευή ποδηλατικού σκελετού το 1895. Όμως η χρήση του δεν επεκτάθηκε παρά μόνο μετά το 1980, όταν και άρχισε να διαδίδεται η ιδέα για την κατασκευή σκελετών με σωλήνες μεγάλης διαμέτρου. Σήμερα το αλουμίνιο είναι το πιο δημοφιλές υλικό σκελετών ποδηλάτου. Και όπως συμβαίνει και με το ατσάλι, όσο περισσότερα κανείς διαθέτει τόσο καλύτερη η ποιότητα και κατασκευή των σωλήνων του σκελετού.
Όταν πρωτοεμφανίστηκε το αλουμίνιο στην αγορά, η κοινή παραδοχή ήταν ότι προκαλούσε πολλούς κραδασμούς και ότι ήταν περισσότερο ενοχλητικό στην οδήγηση από άλλα υλικά. Σήμερα βέβαια αυτό πλέον δεν ισχύει εξαιτίας των νέων κραμάτων αλουμινίου όπως επίσης και λόγω των βελτιωμένων τεχνικών κατασκευής των σωλήνων.
Σήμερα το αλουμίνιο είναι το πιο ελαφρύ από όλα τα άλλα υλικά, πιο ελαφρύ ακόμη και από τον άνθρακα και το τιτάνιο. Αυτό το καθιστά μια εξαιρετική επιλογή για αγώνες. Ένα άλλο πλεονέκτημα του αλουμινίου είναι ότι δεν σκουριάζει.
Τέλος, υπάρχουν και οι σκελετοί με τιτάνιο και με ανθρακονήματα, που είναι κατάλληλοι για πιο αγωνιστικά μοντέλα.

Οι ταχύτητες του ποδηλάτου
Όποια και να είναι η επιλογή σας όσον αφορά το σκελετό του ποδηλάτου, η εμπειρία σας δεν θα είναι το ίδιο απολαυστική αν το σετ των ταχυτήτων, το οποίο θα διαθέτει το ποδήλατό σας, δεν είναι το κατάλληλο. Ευτυχώς υπάρχουν αρκετές επιλογές στο εμπόριο, ώστε να βρείτε αυτήν που θα καλύπτει τις δικές σας ανάγκες.

Δίσκοι και Γρανάζια
Στο πίσω και στο μπροστινό μέρος του ποδηλάτου υπάρχουν οδοντωτοί δίσκοι. Οι οδοντωτοί δίσκοι του μπροστινού μέρους ονομάζονται «δίσκοι» και βρίσκονται μπροστά στο δισκοβραχίονα, το μέρος του ποδηλάτου όπου εφάπτονται τα πετάλια. Οι δισκοβραχίονες έχουν δύο «δίσκους» και καμιά φορά και τρεις. Ο τρίτος και πιο μικρός εσωτερικός «δίσκος» χρησιμεύει σε πολύ ανηφορικές διαδρομές. Οι οδοντωτοί δίσκοι στο πίσω μέρος του ποδηλάτου ονομάζονται «γρανάζια» ή, αν αναφερόμαστε σε ολόκληρο το σετ των γραναζιών, «κασέτα». Η «κασέτα» εφάπτεται στην πίσω ρόδα του ποδηλάτου και, ανάλογα με το σετ των ανταλλακτικών που έχει το ποδήλατο, η κάθε «κασέτα» μπορεί να έχει από οχτώ (8) έως δέκα (10) γρανάζια.

Πόσες ταχύτητες έχει το ποδήλατο;
Για να βρούμε πόσες ταχύτητες έχει το ποδήλατό μας, αρκεί να πολλαπλασιάσουμε των αριθμό των μπροστινών «δίσκων» με τον αριθμό των «γραναζιών» που έχει η «κασέτα» μας στο πίσω μέρος του ποδηλάτου. Για παράδειγμα ένα μοντέλο με τρεις «δίσκους» μπροστά και δέκα γρανάζια πίσω σημαίνει ότι διαθέτει 30 ταχύτητες.
Τώρα, στο ερώτημα πόσες ταχύτητες μας είναι απαραίτητες, η απάντηση εξαρτάται από το πώς και το πού θα χρησιμοποιηθεί το ποδήλατο. Αν κάποιος βρίσκεται σε μια σχετικά καλή φυσική κατάσταση και ποδηλατεί σε δρόμους με ευθείες, ο διπλός «δίσκος» μπροστά και τα 8-10 γρανάζια πίσω είναι μια καλή επιλογή. Αν όμως οι διαδρομές είναι αρκετά ορεινές, τότε ίσως ένας τρίτος «δίσκος» μπροστά να εξυπηρετούσε καλύτερα.

Ελαστικά
Οι εταιρείες ποδηλάτων χρησιμοποιούν μια ποικιλία από διαφορετικά ελαστικά στα ποδήλατα δρόμου και συνήθως τα λάστιχα αυτά είναι καλά για 1.500 μέχρι 3.500 χιλιόμετρα. Η διαφορά αυτή στα χιλιόμετρα εξαρτάται από παράγοντες όπως το βάρος του ποδηλάτη και το στυλ ποδηλασίας του. Γι’ αυτό το λόγο το πιθανότερο είναι να μην έχετε κανένα πρόβλημα με τα λάστιχα που έρχονται μαζί με το ποδήλατο κατά την αγορά του.
Ένα σημαντικό στοιχείο για το λάστιχο είναι το πλάτος του, το οποίο επηρεάζει το χειρισμό του ποδηλάτου κατά την οδήγηση, την αντίσταση του δρόμου και την ανθεκτικότητα.
Το μέγεθος των ελαστικών βρίσκεται γραμμένο στα πλάγια του κάθε ελαστικού όπως «700 x ΧΧ» (όπου το ΧΧ υποδεικνύει το πλάτος του ελαστικού σε χιλιοστά και το 700 αναφέρεται στην εξωτερική διάμετρο του ελαστικού σε χιλιοστά, το οποίο είναι ευρωπαϊκό standard και ονομάζεται 700c). Στον παρακάτω πίνακα θα βρείτε κάποια συγκριτικά στοιχεία μεταξύ των διαφόρων μεγεθών των ελαστικών καθώς και για ποια χρήση είναι κατάλληλο το κάθε ένα από αυτά:

Εξοπλίζοντας το πρώτο σας ποδήλατο
Καταλήξατε στο ποδήλατο των ονείρων σας, το δοκιμάσατε, το αγοράσατε. Μη βιαστείτε να φύγετε από το κατάστημα χωρίς να προσθέσετε στο καλάθι του ποδηλάτου σας λίγα απαραίτητα… συνοδευτικά. Τα απαραίτητα αξεσουάρ είναι αυτά που έχουν να κάνουν με την ασφάλεια του ποδηλάτου και του ποδηλάτη. Το κράνος για την περίπτωση πτώσης, τα φώτα και μπροστά και πίσω για να σε βλέπουν από μακριά και η κλειδαριά για να μη σου το κλέψουν κρίνονται απαραίτητα και συνιστάται η αγορά τους μαζί με την αγορά του ποδηλάτου.
Καλές βόλτες…